۱۱۳ قلم سم پرخطر از فهرست سموم مجاز كشور حذف يا معلق شده است
۱- بر اساس آمار منتشره فائو در سال ۲۰۱۰ توليدات كشاورزي ايران (بدون دام و طيور و آبزيان ) حدود ۸۵ ميليون تن اعلام گرديده، لذا كشور ايران بيش از يك درصد از محصولات كشاورزي دنيا را توليد مينمايد كه به تبع آن يك درصد نهادههاي كشاورزي دنيا از جمله سموم نيز ميبايستي مصرف شده باشد، در همين زمان ارزش اقتصادي سموم شيميايي مصرفي در دنيا ۳۲ ميليارد دلار بوده كه سهم ايران در آن ۱۱۸ ميليون دلار يعني كمتر از يكسوم درصد بوده است.
۲- در سالهاي اخير تركيب سموم مصرفي در ايران از لحاظ گروه خطر، با حذف سموم پرخطر از تركيب سموم مصرفي و ثبت سموم كمخطر به شرح ذيل تغيير نموده است در سال ۱۳۷۵ تركيب سموم ثبت شده كشور شامل: ۲۹ درصد گروه پرخطر و پرمصرف ۵۰درصد گروه با خطر متوسط ۲۱درصد گروه كم خطر بود ولي در سال ۱۳۹۱ تركيب سموم ثبت شده كشور به ۸درصد گروه پرخطر و پرمصرف ۲۷درصدگروه با خطر متوسط و ۶۵ درصد گروه كمخطر تغيير نمود.
۳- تا فبل از سالهاي ۱۳۸۴ مصرف سم در ايران بيش از ۲۷ هزار تن و تركيب آن را نيز در گروههاي قارچكشها، علفكشها و حشرهكشها عمدتا (بيش از ۶۰ درصد) حشرهكشها تشكيل ميداد و ميزان توليد محصولات كشاورزي (بجز دام، طيور و آبزيان) در آن سالها كمتر از ۷۰ ميليون تن بود در صورتي كه در سالهاي اخير عليرغم افزايش سطوح و ميزان توليد محصولات كشاورزي، مصرف سموم به كمتر از ۲۰ هزار تن رسيده و درصد حشرهكشها در تركيب سموم مصرفي به كمتر از ۴۰ درصد رسيده و عمده تركيب آن را علفكشها با بيش از ۶۰ درصد تشكيل ميدهد كه يكي از سياستهاي سازمان حفظ نباتات استفاده بيشتر از علفكشها در افزايش راندمان توليد محصولات كشاورزي است.
۴- استفاده از توان علمي فارغالتحصيلان كشاورزي در عرصه توليد و آگاه نمودن كشاورزان و پيشآگاهي آفات و بيماريها كه تا ۵ سال قبل تنها توسط كارشناسان دولتي در سطح محدود انجام ميشد، در سالهاي اخير با بهكارگيري حدود ۴۵۰۰ فارغالتحصيل گياهپزشكي اين امر به شكل مدون و منسجم انجام گرفته است.
اين شبكهها آموزشهاي گام به گام كشاورزان و اجراي برنامه شبكههاي مراقبت و پيشآگاهي از محصولات كشاورزي و تسريع در انتقال يافتههاي گياهپزشكي و ارتقاي سطح دانايي و مهارت كشاورزان و به تبع آن مشاركت بيشتر كشاورزان در بهينهسازي مصرف سموم را نيز بهعهده دارند، اين شبكهها ضمن توسعه راهكارهاي كنترل غيرشيميايي و بيولوژيك با توصيه به هنگام و جلوگيري از اقدامات غيرمؤثر كنترل آفات باعث كاهش تعداد دفعات و حذف سمپاشيهاي غيرضرور و كاهش هزينههاي توليد و در نتيجه توليد محصولات سالمتر شدند.
5- در اجراي بند (د) ماده ۱۴۳ قانون برنامه پنجم توسعه كشور و در راستاي توليد محصولات كشاورزي سالم و كشاورزي پايدار اجراي برنامه مديريت تلفيقي آفات (IPM) در سطح بيش از ۳/۲ ميليون هكتار از مزارع، باغات و گلخانهها در حال انجام ميباشد.
۶- توسعه مبارزه بيولوژيك كه از سال ۱۳۷۴ در ايران در سطوح محدودي شروع شده بود تا قبل از سال ۱۳۸۶ تنها محدود به محصول برنج آنهم در سطحي حدود ۷۰ هزار هكتار با استفاده از يك عامل بيولوژيك در استانهاي شمالي كشور انجام ميشد در صورتي كه اين برنامه در حال حاضر ساليانه در سطحي حدود ۳۰۰ هزار هكتار و در ۱۵ محصول زراعي، باغي و گلخانهاي و با استفاده از ۱۸ عامل بيولوژيك در اكثر استانهاي كشور در حال اجرا ميباشد.
۷- مبارزه غيرشيميايي تا ۵ سال قبل هيچگونه استفاده عمدهاي از مواد و تجهيزات كنترل غيرشيميايي آفات در كشور نميشد در صورتي كه از سال ۱۳۸۶ به بعد استفاده از مواد و تجهيزات كنترل غيرشيميايي رواج يافته و تنها با اين مواد و تجهيزات ساليانه در سطحي حدود ۷۰۰ هزار مبارزه با آفات انجام ميشود.
۸- لازم به ذكر است كه مصرف سموم شيميايي در برخي مواقع امري اجتنابناپذير ميباشد چون در صورت عدم مصرف سموم در برخي از محصولات كشاورزي، اين محصولات توسط آفات كاملا از بين ميرود ولي نكته مهم اينجاست كه در سياستهاي سازمان حفظ نباتات، سم آخرين حربهاي است كه براي كنترل آفات استفاده ميگردد و اگر دستورالعملهاي سازمان حفظ نباتات رعايت گردد باقيمانده سموم در تمام محصولات زير حد مجاز خواهد بود كه استفاده از توان كارشناسان بخش غيردولتي در افزايش توانمنديهاي كشاورزان در اين راستا صورت گرفته است.
۱۰- با توجه به مجموع اقدامات انجام گرفته در كشور توسط سازمان حفظ نباتات در راستاي نظارت بر فرآيند توليد و گواهيدار بودن آنها (كه در بالا عنوان شد) اين سازمان طي تفاهمنامهاي با سازمان ميادين ميوه و ترهبار شهرداری غرفههاي خاصي را براي عرضه اين محصولات با گواهي صادر شده اختصاص داد تا فرهنگ توليد و عرضه محصولات گواهيدار و تحت نظر كلينيكهاي گياهپزشكي در جامعه شكل بگيرد بديهي است با تامين اعتبارات مورد نياز تمامي محصولات كشاورزي توليدي در كشور تحت نظر كلينيكهاي گياهپزشكي قرار گرفته و تمامي آنها داراي كد شناسه و گواهي خواهند شد كه در آن صورت از عرضه محصولات كشاورزي بدون شناسه و گواهي جلوگيري خواهد شد.
وبلاگ کلینیک دانش جهت خدمت به همه هم میهنان گرامی تهیه و تنظیم شده است و از کارشناسان مجرب و کار آزموده در تهیه مطالب آن استفاده شده است .